Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
31 août 2011 3 31 /08 /août /2011 17:59

 

Tio estis historia evento subforme de telegrafa sendaĵo, kiu ne unike generis nacian katastrofon sed ankaŭ la faladon de unu politika reĝimo, kiu volis sin kiel la reproduktado de unu imperio si mem iĝita kiel mito okule de multe da nostalgiuloj de la franca milita grandeco komence de la dek naŭa jarcento.
Ekfunkciigita de mallerta diplomatia klopodo pri la kandidateco de germana princo al la reĝado de Hispanujo ĉe unu germana Ŝtatestro, ĝi finatingis al negativa respondo, kiu sendita estis per la laŭepoke moderna rimedo de telegrafo sed kiu intertempe memvole transformita estis en vundantajn vortojn de fama germana politika moŝtulo, kiu lasis en la Historio la memoron de unu brutala kaj cinika direktanto pri siaj uzitaj rimedoj kontraŭ siaj malamikoj por imponi sian forton.
La vundantaj terminoj uzitaj en tiu telegrafa sendaĵo, amplifikitaj de tradukeraro per la gazetagentejo de Berlino, trafis fari “sur la gaŭla taŭro la efekton de la ruĝa flago” laŭ la germana esprimo : Eindruck rothen Tuches auf den gallischen Stier machen”.


Elms Dépêche Bismarck

 

 

 Fakte ili ne mankis konsideritaj esti kiel ofendo kaj tio elfunkciigis la koleron de la ĵurnaloj, inflamigis la publikan opinion, kiu sekve puŝis la registaron elfunkciigi la armean mobilizadon kaj poste deklari la militon nur post unu monato tiam, kiam preta ne estis la lando male de sia potenca kontraŭa ŝtato.

La germana Stabo efektive pretigis sian armeon ekde pluraj jaroj cele de neevitebla konflikto kontraŭ Francujo pro la serĉadita supereco en Eŭropo. La fervoja reto apud Rejno estis modernigita kaj ŝtofita cele de rapida mibilizado de la tropoj kaj tiu armeo posedis gravan superecon rilate al la franca armeo notinde per sia peza artilerio,,kiu estis iĝonta decisiva faktoro dum la proksima militkampajno.

La kontraŭstaranta ŝtato tiel retroviĝis en tia situacio, kian li dezirinta estis : tia de agresita lando kaj tio permesis al ĝi kolekti la aliajn germanajn ŝtatojn kaj post la milita venko unuecigi multajn germanajn ŝtatojn en tio, kio estis iĝonta la unua germana imperio, kies imperiisto iĝis la prusa reĝo.

 Malgraŭ la heroismo (laŭ la kutime oficiala parolado kaze de milita katastrofo) de la miskomanditaj kaj mispreparitaj tropoj la malvenkego totala estis kaj la malamiko baldaŭ povis aneksi eastajn provincojn kaj festi sian venkon en la fama loko de la “Galerio de la speguloj” de la Versajka kastelo kaj tio kreis en la tuta franca lando unu frustracion, kiu parte generos la unuan tutmondan militon ĉirkaŭ kvardek jaroj poste. 

Repost 0
Pauledouard - dans Quiz
commenter cet article
23 août 2011 2 23 /08 /août /2011 13:09

 

Stranga destino, ke tiu el germana klerulo kaj filozofo, kiu naskiĝis en orienta Prusio (lando ankoraŭ hodiaŭ aneksita de Rusio poste de la dua tutmonda milito) en unu multnombra kaj modesta familio komence de la dek oka jarcento. La gepatroj, plenumitaj je protestantisma piecismo, trafis per gravaj sindediĉaĵoj doni diligentitan edukadon al siaj gefiloj kaj nia futura rimarkindulo povis frekventi unue la liceon kaj poste la universitaton, kie li ĉiam manifestis grandan lernosoifadon kaj baldaŭ realan pasion por la sciencoj de la Naturo kaj notinde por la matematika Fiziko, kiu estis ilustrita per Isaako Newtono dum la antaŭa jarcento.


Kant-statue-a-Kaliningrad.jpg

 

Kiam mortis lia patro li estis dudek du jarojn aĝa kaj li devis ĉesigi sian universitatan lernadon kaj sian vivon gajni per guvernista laboro ĉe riĉaj familioj dum cirkaŭ dek jaroj. Repreninte sian universitatan lernadon li baldaŭ obtenis lernigan postenon en la universitato de Koenisbergo kaj poste fariĝis titola profesoro en 1770. Li en universitato instruis multajn jarojn en diversaj fakoj kiel Matematiko, Fiziko sed ankaŭ Moralo aŭ fajrotekniko kaj fortifikaĵoj.
Konsiderita kiel granda pensisto de la “Aŭfklärung” li havis gravan influencon sur la germana idealismo, la fenomenologio kaj la postmoderna filozofio.
Lia konsiderinda filozofia verko estis notinde centrita sur tri gravaj libroj, kiuj publikigitaj estis dum la du lastaj dekoj de la dek oka jarcento kaj en kiuj li aplikis sian pripenson pri la pura racio, la praktika racio kaj ankaŭ la juĝomaniero.
Nomita li estis en 1786 membro de la reĝa Akademio de Berlino por la sciencoj kaj la beletroj kaj li mortis komence de la sekva jarcento eldirante la sekvajn vortojn : “es ist gut” (“tio bona estas”)
Rezumprovi la riĉegan kaj diversegan penson de tiu rimarkindulo neebla estas kadre de tiu priskribo. Oni povos rememorigi, ke li adresis tri branĉojn de la filozofio : la teoria filozofio por korekte respondi al la sekva demando : “Kion mi scii povas ?”; la praktika filozofio por korekte respondi la sekvan demandon : “Kion faru mi ?” kaj fine la estetika filozofio por kiu li prezentis teorion, kiu ankoraŭ estas hodiaŭ la fonton de la moderna estetika pripenso.

 

Repost 0
Pauledouard - dans Quiz
commenter cet article
18 août 2011 4 18 /08 /août /2011 17:57

 

Tiu grava historia evento okazis kristnaskan tagon (decide favora tago estas por la historiaj eventoj !) fine de la dekkvina jarcento en nia erao. laŭlegende (aŭ pli ekzakte laŭ la edifanda rakonto, kiun faris el ĝi fama episkopo, kiu nomita sanktulo plitarde estis) tiu evento korespondis al la promeso farita de franka militĉefo, juna kaj brila militestro, kiu gravage pligrandigis la etan reĝlandon ricevita de sia patro. unutage do troviĝis tiu juna militestro en forte malbona pozicio dum unu fama batalo, kiu lasis sian nomon al unu strao, unu ponto kaj eĉ ankaŭ al unu universitato en Parizo kaj estus tiom humile petinta la helpon de la Dio de sia edzino, la princino Klotilda, promesante brakumi lka novan religion kaj respektigi ĝiajn regulojn en la regado de sia reĝlando. Sendube la forto de lia preĝajo superis la furiozecon de la batalo ĉar ĝi estis aŭdita de la Dio de Klotilda kaj baldaŭ la kontraŭstaranta reĝo sagofrapita kaj mortita estis kaj tio okazis la forkuradon de siaj soldatoj kaj do fine la kompletan venkon de la juna franka ĉefo.


Bapteme.Clovis-baptistere-Ravenne.JPG
Cele de tute plenumi tian tiom belan rakonton prit iu ne malmli rimarkinda afero, neeble estas deturni ian eventualan politan kalkulon el la menso de nia juna militestro, kiu antaŭe bondeziris aligi al si jam konvertitajn popolojn. Efektive venkinta li kelktempe antaŭe estis la lastan romanan generalon, kiu regadis reziduan gallo-romanan reĝlandon kaj lia konverto estus plifaciliginta la aligon al si de la tuta popolo de tiu jam detruita reĝlando.
Krom tio, ligita estas unu fama anekdoto al ala partigo de la venka predo montrante la kolereman kaj venĝeman karakteron de la heroo de tiu rakonto.
Aliaparte la sekva konverto de lia barbara popolo kaj ĉefe de liaj soldatoj estis tute ŝanĝonta la kondiciojn de lia triba regado ĉar ekde elktita militestro por la milittempo li jam iĝis daŭra monarko ricevante sian legitimecon el la manoj de Dio kaj plie iĝante la delegiton de la katolika Eklezio ! Reale estas tio, kion oni povas montri kiel unu venka trafo ĉar baldaŭ rekonita li estis kiel legitima reĝo de Gaŭlujoj per la orient-romana imperiisto en Bizanco.

Multe de historiistoj do konsideras hodiaŭ tiun historian eventon kiel la fondintan agon de la franca reĝeco.



Repost 0
Pauledouard - dans Quiz
commenter cet article
7 août 2011 7 07 /08 /août /2011 16:17

 

Ĉiela rimarkindega evento mi estis, kiu okazis meze de la dek unua jarcento kaj kiu raportita estis en la tiuepokaj kronikaĵoj subnome de “invitita stelo” de la japanaj, arabaj kaj ĉinaj astronomiistoj kaj estas dank’al la skribaĵoj de la ĉinuloj pri mia ĉiela pozicio, ke eble estis formale identifigi min komence de a dudeka jarcento kaj ke mezurita estis mia reala aĝo per rimedoj de fotografiaj plurjaraj etatoj.
Subite mi ekaperis plenan julian monaton kun tiel forta brilegeco, ke mi starigis plentage videbla dum ĉirkaŭ du jaroj. Fakte mi estas la plej konita kaj studita ĉiela evento el la astronomia historio pro mia relativa proksimeco (lokita mi estas en la Lakta Vojo) kaj mia rezidua brileco.
Maloftega ankaŭ mi estas ĉar tia evento nur okazas unufoje po 70 jaroj ene de unu galaksio laŭ la nunaj astronomiaj statistikoj.
Hodiaŭ oni povas ankoraŭ admiri la  restaĵojn de mia giganta eksplodo ene de la konstelacio de la Taŭro, kiu estas lokita al unu flanko de nia propra galaksio (vidu la ĉi-suban imagon).


Crab Nebula - position dans voie lactée


Facile observebla fakte mi estas kaj klasifikita mi estis per la franca astronomo Messier en lia fama katologo sub la signo de M1 desde la mezo de la dek oka jarcento.
Se mia iniciala brileco malaperis desde preskaŭ unu jarmilo, miaj restaĵoj daŭrigas sian ekspansion kun rapideco de 1.500 kmetroj / sec. kaj mi aperas en videbla lumo, kiel larĝa ovala maso de filamentoj ĉirkaŭantaj lumegan bluan centran zonon.


 Crab Nebula - Messier 1
 

 

La filamentoj estas la restaĵoj de mia origina atmosfero kaj konstituitaj estas de jonizitaj atomoj de heliumo kaj hidrogeno sed ankaŭ de karbono, azoto, fero kaj plie sulfuro kaj neono.
Fine mia centro konstituita estas de zono, kiu lafonto estas de intensaj elektro-magnetaj radiadoj en larĝega gamo de frekvencoj desde la SubRuĝo ĝis la Iksradioj kaj la Gamaradioj, kiun la astronomoj indikas laŭ la nomo de Pulsar (angla mallongigo por “pulsating radio source”) aŭ ankoraŭ neŭtrona stelo.


Repost 0
Pauledouard - dans Quiz
commenter cet article
4 août 2011 4 04 /08 /août /2011 16:14

 

Enorma evento mi estis, kiu okazis ĉe la mezo de la dek kvina jarcento dum finmaja tago kaj kiu markis la finon de unu epoko kaj ankaŭ la finon de la romana ĉeesto en Oriento.
Konsiderita mi estis kiel pli granda evento, kiu signis la finon de la Mezo-Aĝo per la konsekvenco de la transdono de mia kultura heredaĵo al Italujo ĉar tio forte kontribuis al l’aperado de la kultura Renaskiĝado en tiu lando poste disvolviĝinte en la tutan Eŭropon.

 

Constantinople--chute-1453----Tableau-B.Constant.jpg

 

Ankaŭ mi estis malrapida sed neretenebla procezo de malfortigado, kiu komencis antaŭ pluraj jarcentoj sekve de internaj kvereloj, de progresa pereo de landoj kaj fine de manko de subtenado el la kristanaj okcidentaj ŝtatoj, kiuj iomete deziris sin impliki en novajn militiradojn poste kelkaj freŝdataj disreviĝoj. Alia kialo de subtenomanko estis la teologiaj kvereloj inter orienta kaj okcidenta kristanaj eklezioj  kun aperado de la ortodoksa eklezio.
Tiu enorma evento do frontenmetis tute misproporciitajn militajn fortojn.
Unuflanke unu otomana armeo de ĉirkaŭ 100.000 homoj (en kiu troviĝas la elitaj janiĉaraj regimentoj kaj ankaŭ neregulaj soldatoj nomitaj “baŝibozukoj”, kiuj estos senmortigitaj en la Aventuroj de Tintino subforme de unu el la plej konitaj kaj favorataj insultoj de la fama kapitano Hadoko) kun potenca artilerio, kapabla renversi muregojn kaj numera kaj bone armita ŝiparo.


 

 Constantinople-chute----BachiBouzouk.jpg
 

Aliaflanke ne eble estis kunigi pli da 5.000 iom harditaj soldatoj kaj 2.000 fremdulojn ĉefe el italaj urboj kiel Veneco kaj Ĝenovo, kiuj tiuepoke superis la ŝipan komercon. Plie la imperiisto nur disponis malfortan kaj senharmonian ŝiparon kun kelkaj kanonoj de febla kalibro.
La misproporciado de la militaj fortoj donis neeviteblan rezulton al tiu konflikto.
Subigita al multaj perteraj kaj permaraj atakoj dum preskaŭ du monatoj, la garnizono baldaŭ ĉesigis tutan rezistadon kaj la urbego subigis predadon dum tri tagoj.
Tiuj, kiuj eskapis el la masakro (cirkaŭ 25.000 laŭ la tiuepokaj fontoj) ĉu liberigitaj estis kontraŭ elaĉetmono ĉu ensklavigitaj estis notinde la virinoj kaj la infanoj.
Sekve de tiu ruiniĝo baldaŭ ĉiuj restantaj kristanaj orientaj landoj - kaj notinde la Balkanoj - siavice trafos en la otomanajn manojn.
Tiu nova, forta kaj militema otomana imperio, en la sekvaj jarcentoj kiel obstaklo al sia ekspansio nur renkontos al Nordo Rusujon, tiel fariĝita lasta kaj sola defendisto de la ortodoksa eklezio kaj en Uesto la aŭstri-hungaran imperion.
Tiu lasta imperio estos, kiu definite savos Eŭropon venke rezistante unuafoje en 1529 kaj duafoje en 1689 al la atakoj kontraŭ sia ĉefurbo Vieno.

 


Repost 0
Pauledouard - dans Quiz
commenter cet article
31 juillet 2011 7 31 /07 /juillet /2011 09:24

 

Ĉu vi rekonos tiun faman francan montegon per la ĉi-suba sekva priskribo :

Fama montego en la sudo de Francujo, streĉiĝante el este ĝis ueste, mi prezentas sur mia suda flanko abruptan facon farita de blankaj kalkaĵoj tiam, ke mia norda faco dolĉe malplialtiĝas per unu serio de altebenaĵoj apud la duranca ebenaĵo.
Mia suda faco prezentas al miaj admirantoj la emocidonan konstraston de la neta ruĝeco de miaj argiloj kontraŭ la blankeco de mia kalka murego.
Tre elektita loko por promenado kaj eskalado, mi posedas vojon, kiu tute min cirkaŭas kaj tiel donacas al la promenantoj superbajn vidpunktojn kaj ankaŭ multajn ekskursajn startlokojn.
Mi suda flanko difektigita estis per terura fajrado en 1989 kaj jam rearbarigita sed kelkaj aeroj daŭrigas malpermesitaj por promenado dum la someraj monetoj.
Sur unu el miaj altebenaĵoj troviĝas la vestiĝoj de unu antikva gaŭla opidumo
Mi ankaŭ posedas kastelon laŭforme de kvadrata konstrŭaĵo el la dek kvara jarcento, kiu reaĉetita estis de famega kaj granda moderna pentristo, kiu entombigita estis en la ĉetenanta parko.
Internacian gloron mi konis dank’al la multaj pentraĵoj, kiujn unu impresionisma pentristo faris el mi, cele de elstarigi ĉiajn miajn nuancojn de koloro kaj lumo.

Ste-Victoire-par-Paul-Cezanne.jpg
Ankaŭ mi posedas rozan marmoran ŝtonminejon, en kiu ĉizita estis la bazo de fama fontano de mia plej proksima urbo.
Fine la labelon de “granda situo de Francujo” mi obtenis jam kelkaj jaroj.
Gajan serĉadon !

Repost 0
Pauledouard - dans Quiz
commenter cet article
24 juillet 2011 7 24 /07 /juillet /2011 08:58

 

Mi ofte tiun strangan kaj penetran sonĝon faras

De nekonita virino, kiun mi amas kaj kiu min amas

Kaj kiu ĉiufoje nek tute la sama estas

Nek tute unu alia kaj min amas kaj komprenas

 

Paul-Verlaine-par-Courbet.jpg 

 

Ĉar ŝi min komprenas kaj mi’travidebla koro

 Por ŝi sola ve ! plu problemo ne estas

Por ŝi sola kaj la ŝvitoj de mia pala frunto

Ŝi sola plorante ilin freŝigi povas.

 

Dürer Melancholia

 

Estas ŝi bruna, blonda aux rufhara ? Ne mi scias.

Ŝia nomo ? dolĉa kaj sonora mi memoras,

Kiel tiuj el geamitoj, kiujn la vivado ekzilas.


Ŝia rigardo tiel statua mienas

Kaj pri ŝia voĉo, malproksima, kvieta kaj basa

La fleksadon de la karaj silentitaj voĉoj havas.

 

 

Ĉu vi rekonos tiun mirindan poemon el la sekcio "Melankolio" ?

 


Repost 0
Pauledouard - dans Quiz
commenter cet article
23 juillet 2011 6 23 /07 /juillet /2011 12:51

 

Estas verdiĝanta truo, kie rivero kantas

Frenez’akroĉanta al la herboj

Argent’ĉifonojn, kie de fiermonto la sunradioj

Brilas : valeto estas, kiu radie ŝaŭmas


Juna soldato, duonfermitbuŝo, kapo nuda

Kaj banant’nuko en freŝa kresono blua

Dormas; subnube estas en la herbo sternita

En sia verda lito sub pluvant’lumo pala.

 

Dormeur-du-val.jpg

Siaj piedoj en gladioloj, li ridetante dormas

Kiel ridetus malsana knabo, li dormitas

Naturo, varme lulu : li fridon sentas


La parfumoj siajn naztruojn ne tremetigas

En la suno li dormas, mano sur sia bresto

Kvieta. Du ruĝajn truojn rektaflanke li havas

 

Ĉu vi rekonos tiun belegan francan  poemon ?

 


Repost 0
Pauledouard - dans Quiz
commenter cet article
23 juillet 2011 6 23 /07 /juillet /2011 09:54

 

Mia naskiĝo fine de la dek-naŭa jarcento en la aŭstria imperio envolvita estis per legendoj (fulmotondregan nokton en vampira lando !)
Tesla-Nikola.jpg
 
Mi mortis en Nov-jorko dum la kvardekaj jaroj de la sekvanta jarcento.
Inventisto kaj brila inĝeniero mi estis notinde en la elektra fako.
Mia genia trafo estis trovi la rimedon transporti la energion tra grandaj distancoj tiel permesante la lumigon de grandaj urboj kaj la ĝeneraligitan energian disdonadon.
Konsiderata ofte mi estas kiel unu el la plej grandaj scienculoj en la historio de la teknologio pro la grava nombro da brevetoj (pli ol sep centoj) pri rimedoj cele de la energia konverto, kies multo atribuita estis al alia inventisto.
Ankaŭ rekonita mi estas kiel unu el la plej inventaj inĝenieroj dum la fino de la dek-naŭa jarcento kaj la komenco de la sekvanta.
En Parizo mi estis 26 jarojn aĝa kaj tiam inventis la unuan indukcian motoron uzante alternativan kurenton.
Poste mi estis en Nov-Jorko laborante por Tomaso Edisono sed demisiis rapide pro profundaj teknikaj malakordoj.
Dum mia inĝeniera kariero ĉe Whestinghouse mi alĝustigis la unuajn alternomaŝinojn, kiuj ebligis la naskiĝon de la elektraj retoj per alternativkurenta disdonado.
Tiu invento permesis al Usono preni gravan teknikan antaŭecon kompare kun Eŭropo.
Mi inventis la radion, kiu atribuita estis al Marconi.
Mi ankaŭ estis pionero en la fako de la telekondukado.
Mi inventis elektran bobenon (aux transformatoron), kiu portas mian nomon kaj  ĉiam uzita estas en multaj aplikajxoj.
Fine mi malkovris en 1900 la principon de la radaro, kiu nur iĝis uzita  al komenco de la dua tutmonda milito.

Repost 0
Pauledouard - dans Quiz
commenter cet article
15 juillet 2011 5 15 /07 /juillet /2011 10:06

 

Mi ĉi-sube proponas al la scivolemaj gesamideanoj la trian kvizon de tiu serio :

 

Fourier-Joseph-1.jpg

Priskribo de tiu scienculo :

 Franca matematikisto kaj fizikisto mi estis, konita pro miaj laboroj pri la malkomponiĝo de matematikaj funkcioj kaj iliaj aplikaĵoj por la disvastigo de la varmeco.

 Naskiĝita unu jardeko antaŭ la franca Revolucio el patro laboristo-tajloristo, orfo de gepatroj mi iĝis dek jarojn aĝa kaj hejmakceptita de orgenisto, kiu farigis al mi bonajn lernadojn en kiuj mi ne malfruis brili obtenante ĉiujn unuajn premiojn en sciencaj fakoj.

Tiom brila mi estis, ke profesoro mi iĝis nur dek ses jarojn aĝa kaj tiam mi ekis miajn personajn sciencajn serĉadojn.
Dudek ses jarojn aĝa mi eniris en la Superan Normalan Lernejon, kien mi havis kiel lernestroj Lagrange, Monge kaj Laplace al kiu-lasta mi postvenis al la katedro de la Politeknika Lernejo.
Partopreninte la francan Revolucion mi akompanis la egiptan bonapartan ekspedicion kaj baldaŭ mi iĝis sekretario de la egipta Instituto.
Nomita mi estis per la imperiisto Napoleono prefekto de la izera regiono komence de la dek naŭa jarcento kaj estis en Grenoblo, kiam mi kondukis miajn eksperimentojn pri la disvastigo de la varmeco, kiuj permitis al mi modeligi la temperaturan evoluadon tra trigonometriaj serioj.
Tiuj laboroj de matematika modeligado kontribuis al la fundamentoj de la Termodinamiko, tiel malfermante la vojon al la Teorio de la Serioj kaj de la Transformaĵoj, kiuj portas mian nomon kaj estas la bazaj iloj de la Harmonika Analizo. Tiaj matematikaj iloj ĉiam konas multegajn aplikaĵojn same kiel la sonoran sintezon aŭ la bildoprilaborilon.
Dum la reĝa Resurtronigo mi iĝis membro de la Akademio de Sciencoj kaj poste membro de la franca Akademio.
Mi publikigis en 1822 mian “Analitikan teorion de la varmeco”
Unu el la unuaj mi estis proponante teorion pri la “vitrodoma efekto”, kiu estas bazo de la hodiaŭa klimatologio.
Entombita mi estis en la tombejo de la “Père Lachaise” ĉe la tombo de mia granda amiko Ĉampoliono.
Kiel multe da aliaj francaj sciencistoj, enskribita mi estis sur unu el la kvar flankoj de la Turo Eijfelo.

 


Repost 0
Pauledouard - dans Quiz
commenter cet article

Présentation

  • : le blog pauledouard
  • : Blog d'intérêts variés concernant l'économie, la politique, l'histoire, l'Esperanto, les sciences, l'astronomie, les souvenirs
  • Contact

Profil

  • Pauledouard
  • Ingénieur retraité. professeur d'Esperanto via Internet. Nombreux pôles d'intérêt: Actualités économiques, politiques, internationales. Histoire. Sports. Nouvelles technologies. Astronomie
  • Ingénieur retraité. professeur d'Esperanto via Internet. Nombreux pôles d'intérêt: Actualités économiques, politiques, internationales. Histoire. Sports. Nouvelles technologies. Astronomie

Recherche

Liens