pauledouard

La taxe Tobin est de retour et devrait figurer en bonne place dans les conclusions du prochain G20 de Pittsburg. Elle est en effet supportée par de grands pays européens (le couple franco-allemand en particulier) et même l'Angleterre, l'ex-championne du libéralisme le plus débridé, semble y être favorable. C'est dire à quel point la crise financière et économique mondiale a fait évoluer dans le bon sens bien des mentalités !
Depuis la première proposition en 1972 de James Tobin, économiste américain, prix Nobel en 1981 et ex-conseiller du président Kennedy, ce projet a considérablement évolué. Tobin l'avait imaginé comme instrument de désincitation de la spéculation dans les transactions monétaires internationales qui profitaient de l'évolution des taux de change des monnaies nationales pour faire de fructueux bénéfices. Il prévoyait d'ailleurs dans son projet des taux de taxation assez dissuasifs pouvant aller jusqu'à 1% de la valeur des transactions.  
Aujourd'hui, l'idée qui prévaut serait de taxer à un taux beaucoup plus faible (on parle de 0,005 % ce qui correspond à 50 ppm - parties par million - pour reprendre une mesure de biologiste ou de chimiste, c'est-à-dire,  de manière concrète 50 $ pour 1 million de $) et donc de manière que l'on peut estimer "indolore" toutes les transactions financières et particulièrement toutes celles pratiquées par les banques et leurs équipes de "traders" qui ont tant joué au casino et créé ces milliers de milliards de $ d'actifs toxiques qui ont fini par empoisonner les bilans des banques.
Pas facile de se faire une idée de ce que cela peut bien représenter pour l'économie mondiale.
Tentons une grossière approximation.
Le ministre Kouchner qui n'a pas une grande réputation d'économiste mais qui doit - on l'espère en tous cas - être bien conseillé, cite dans un interview récent des montants annuels de l'ordre de 20 à 30 milliards d'euros que pourraient rapporter cette taxe. Si ces chiffres sont les bons (soit environ une cinquantaine de milliards de $), cela indiquerait que le montant global annuel et mondial des transactions financières avoisinerait le Million de Milliards de $, c'est-à-dire environ 20 fois le PIB mondial (estimé à ce jour - crise mise à part -  au niveau de 50 mille milliards de $), ce qui peut paraître - sans être un spécialiste de ces questions - d'un ordre de grandeur raisonnable.
Avec cette taxe, nouvelle mouture, les dirigeants de Etats qui y sont favorables ont sans doute d'abord dans l'idée de restreindre par la contrainte financière toutes les transactions à risques qui ont fait - et refont de nos jours - le bonheur des "traders" et par là réduire le risque d'une nouvelle bulle financière vers laquelle ces incorrigibles banquiers, avides de profits à court terme, ne vont pas manquer de nous diriger. Ils ont peut-être aussi - au moins on peut l'espérer - l'idée de fourbir une nouvelle arme meurtrière contre les paradis fiscaux dont les transactions pourraient être frappées plus lourdement. La troisième idée des dirigeants concerne sans doute l'état délabré de leurs finances publiques nationales que le produit de la taxe Tobin ne manquerait pas d'améliorer. Accordons-leur une quatrième idée qui serait d'aider le tiers-monde à financer ses énormes besoins d'infrastructures, d'énergie et de production (propre et durable dans la mesure du possible) et par là-même participer à une reprise économique mondiale tant souhaitée et attendue.
Il faudra, bien sûr, que tout le monde soit d'accord pour appliquer loyalement cette taxe sans inventer localement trente-six dérogations qui reviendraient à la neutraliser !
Si tous les grands pays se mettent d'accord lors du prochain G20, cette première esquisse de gouvernance financière mondiale aurait alors une bonne chance d'aboutir.
En tant que taxe, cette invention de Tobin, présente - dans sa version moderne - des caractéristiques presque idéales (très faible taux et base d'application énorme). Il serait vraiment dommage de ne pas en user (voire en abuser si ses effets secondaires ne s'avèrent pas, à l'expérience, trop dommageables) !





 

Les idéologies socio-économiques se sont, de nos jours, suffisamment dissipées pour que l'homme d'aujourd'hui ait enfin une vision assez objective de l'importance du fait économique et des choix qui s'y rapportent pour sa vie quotidienne, son avenir, celui de la planète Terre mais aussi celui de ses enfants.
On ne parlera comme de coutume sur ce blog que d'économie de marché, laissant aux nostalgiques manipulateurs de gauche et d'extrême gauche les cataclysmiques fumisteries de l'économie planifiée ou collectivisée qui s'est révélée en trop d'occasions historiques, être à la fois le tombeau de la liberté idividuelle et le berceau des pires tyrannies.
De même on ne tiendra compte ci-dessous que de l'environnement sociétal laïque de l'homme moderne, laissant de côté malgré leurs importances respectives dans de nombreux pays et sans les mésestimer, les passions humaines dans le domaine des religions, des communautés ou des appartenances ethniques.

Le fait économique est donc au centre de nos existences. Bien maîtrisé, avec des concepts et théories a priori bien pensés et des modèles disposant d'une fantastique puissance de calcul, il devrait nous permettre de tendre vers un développement harmonieux des sociétés dites développées mais aussi faciliter le rattrapage des pays en développement et enfin apporter l'espoir au tiers-monde en le soulageant au moins partiellement de son endémique et terrifiante misère.

Nous sommes évidemment aujourd'hui à mille lieues d'une telle vision angélique du monde et la terrible crise mondiale qui nous frappe nous rappelle opportunément qu'en matière économique nous sommes moins des experts que des apprentis-sorciers éblouis par nos dernières trouvailles et naïfs au point de croire que nous tenions enfin le modèle* d'une économie à la fois performante, souple et capable de s'adapter aux accidents conjoncturels, causes de tant de catastrophes par le passé.
Force donc est de de reconnaître que nous ne maîtrisons pas cette funeste fatalité qui s'accroche aux basques de l'économie de marché et qui vient périodiquement détruire dans un soubresaut rageur nos richesses, nos emplois et nos certitudes ?

Plutôt que se perdre dans des tentatives d'analyse des évènements aussi complexes qu'intimement enchevêtrés, il semble plus simple et plus sûr d'en revenir aux fondamentaux de l'économie de marché dont l'idée de base est de laisser la plus grande liberté possible à la fois aux acteurs (individuels ou réunis en groupes) et aux marchés (par le jeu de l'offre et de la demande générant un prix donc une valeur attachée à la marchandise ou au service considérés). L'initiative individuelle (la libre entreprise) y est ainsi encouragée et les marchés peuvent trouver leur équilibre par le libre jeu de la concurrence. Par ailleurs, le progrès technologique continu augmente la Valeur Ajoutée de la production et la liberté des échanges (via le commerce mondial) augmente la richesse globale.

Tout devrait donc être pour le mieux....en théorie !!!

En théorie seulement, malheureusement ! Car l'homme mis au centre de ce système économique y amène ses qualités mais aussi ses défauts qui vont gravement perturbé le fonctionnement du modèle théorique !
Les qualités humaines vont générer tout un faisceau d'aspects positifs pour le modèle comme le goût pour l'initiative, l'accomplissement de soi, la confiance dans le futur, l'innovation et l'invention, la recherche continu du progrès, le respect des règles sociales et économiques, la confiance en soi et dans les autres, le goût pour la justice et l'éthique, la solidarité, etc....
Mais en même temps les défauts humains vont générer tout un faisceau d'aspects négatifs et terriblement perturbants pour le modèle comme le rejet des règles, le culte du gagnant et le mépris du perdant, les contournements de concurrence (monopoles, dumping social, fiscal, monétaire, réglementaire..), la cupidité, la fraude, la recherche du profit immédiat, l'abus de pouvoir sous toutes ses formes, l'égoisme des possédants, la crispation des avantagés, l'euphorie et la panique irrationnelle (dans les marchés boursiers notamment), la peur du lendemain, la crainte de l'autre, le repli identitaire, le refus du risque, etc......

Bref, la liste des paramètres d'origine humaine influençant l'économie de marché est quasiment illimitée, ce qui laisse peu de chances - comme l'a démontré et le démontre encore l'histoire économique -  de parvenir à une relative stabilité du système surtout si on y ajoute des failles théoriques (créées par la mondialisation) concernant les avantages absolus (Smith) et relatifs (Ricardo) dans les échanges internationaux, concepts aujourd'hui complètement biaisés par l'action des SMN (sociétés multi-nationales qui représentent plus du tiers des échanges mondiaux), de la DIPP (décomposition internationale des processus productifs) et des transferts d'investissement dans les pays à faible coût de main-d'oeuvre  !

Faut-il donc désespérer de l'avenir ? Il semble au contraire qu'il y ait des raisons d'espérer !

La violence de la crise actuelle et sa mondialisation ont fait prendre conscience aux dirigeants politiques nationaux et internationaux qu'il était de leur devoir de ne pas démissionner devant le pouvoir économique (et notamment financier) et qu'à une crise mondiale il fallait opposer une réponse mondiale, ce qui devrait les conduire logiquement à envisager à terme la mise en place d'une véritable GOUVERNANCE mondiale, dépassant les égoïsmes nationaux,  dans le respect des intérêts de tous les pays et de tous les peuples.

Beau programme s'il en est mais surtout affaire de longue patience !


* Thèse d'Alan Greenspan dans son livre : "Le temps des turbulences" s'appuyant sur la liberté des marchés et l'irréversible accumulation des technologies.

Fresxdata artiko de tiu blogo temis pri la refondigado de la Kapitalismo, vojo kiu sxjanas apriore pragmata kaj sendube estos devigita al la tutmondaj politikestroj per la cirkonstancoj post la profunda skuo de la ekonomiaj liberalaj certajxoj frente al la pastjara financa katastrofo.

En la nuna artiklo la verkisto ekzamenas la vojojn propozitajn de Albert Jacquard en lia libro : "Mi akuzas la triumfa ekonomio" de 1995 pri la elekto de la bona vojo frente al la vojsxangxo, kiu staras antaux ni, kiel neniam tiom en la homa historio :
         Unuflanke, la "statu-quo"-a vojo kun la akcepto de la fataleco antaux la pli kaj pli ampleksaj malegalecoj inter la civitanoj, la nacioj kaj la kontinentoj kadre de liberala politiko de egoismo, de konkurenco inter nacioj kaj civitanoj, de endemia malaboreco, de malestimo por la malfortuloj, de gxenerala ekonomia milito kaj de superregado de kelkaj nemultaj potenculoj sur la amaso de neprovizituloj gxis ilia malespera ribelo.
         Aliaflanke, la neniama elfinita kaj probable riska konstruado de homa evoluita socio, kiu samtempe respektus la homan dignecon kun gxiaj personaj aspiroj kaj ankaux necesan solidaran socian organizadon kaj kolektivan justecon kun notinde reala sxancegaleco kaj protekto por la plej malfortuloj.

La realeco de tiu historia vojsxangxo trovas sian klarigon el la tri sekvaj konstatoj :

         - La hodiauxa homaro estas debosulita. Gxi vivis dum jarcentoj malrapidan evoluon, kelkfoje stagnadojn aux ekonomiajn kaj popolajn regresadojn subpreme de materiaj trudoj kaj de instancoj samtempe spiritaj (mitoj, diversaj kredoj, religioj) kaj tempaj (kastoj aux altaj familioj legitimintaj sin mem aux legitimitaj de la spirita instanco). Abrupte, dum la dek-oka jarcento, la mensoj elliberigxas el la ideologia plumbo-kovrilo dank' al la "Lumuloj" kaj samtempe la teknikaj novajxoj permesas destrecxi la stringon de la materiaj trudoj. La popola nombro estas galopigxonta, kvarobliginta la tutmondan popolon dum la dudeka jarcento kun jxetado de dek miliardoj da homoj fine de la dudek-unua jarcento ! Kun tiu mirindega homa ekpansio cxiu ulo bone komprenas hodiaux, ke nia planedo estas finita spaco ( kaj ne plu infinita mondo kun nelimitigaj ricxfondoj !) kies nerenoveblaj ricxfondoj povas tute malaperi kaj estas certe elcxerpigxontaj relative kurtdatfale, kies klimata, mara kaj biologia cxirkauxo estas grave difektita de la homa agado. Oni scias hodiaux, ke la okcidenta vivnivelo, tro multe konsumanta de cxiajspecaj fondoj, ne povos plivastigita de la tutmondo. La fresxdata financa katastrofo denove rememorigas nin, ke ekonomia kreskado sen bremsoj nek kontroliloj akcetebla ne plu estas, ke nur povas konduki la plenan planedon al la ruinigxo kaj necesos severan reguligon per la sxtatoj aux per novaj tutmondaj poiltikaj instancoj, kiuj estos elpensendaj. Adiaux do la ekonomia racieco kiel sola busolo por la mondo. La politika instanco, tio origine estas la organizo de la urbo, devas repreni siajn rajtojn dumtempe kontestitaj de la ekonomia teorio. Sed eksperimente oni scias ankaux, ke tro forta sxtato minacas la homajn fundamentajn liberecojn kiam gxi volas kolektivigi la homan agadon kaj kontrauxigi la "ni" (popolo) kontraux la "mi" (persona libereco) kun teruraj homaj katastrofoj kiel rezultoj.

         - La homaro enpasxis en sian adoltan fazon. La mitoj kaj la prapatraj kreadoj en supernaturaj fortoj, kiuj superregus la iradon de la mondo, regresis frente al la scienca sciado de ia cirkauxo proksima (la planedo Terglobo) kaj malproksima (la Kosmo) kvankam nunaj religiaj integrismoj ankoraux sercxas altrudi al ni sian elpasitan fanatismon, trovante la komplezan orelon de mizeraj kaj revengxemaj popolamasoj tra la mondo.
La  monda destino inter la homaj manoj nur estas !
La homaj kolektivaj decidoj faros la vojelekton en la sxangxvojo, kiu staras antaux ni :
                                    La humanista vojo aux la barbara vojo.

         - La homa laboro estas konanta profundan mutacion. Kaj tiu mutacio oferas al la homaro historian okazajxon por harmonizi la materiajn kaj spiritajn homajn bezonojn. La masxinismo, la auxtomatigo kaj la komputigo de la industriaj procezoj permesis enormajn progresojn por la produktado de la bienoj kaj de la servoj en cxiuj ekonomiaj sektoroj kuntrenante senhaltan malplialtigon de la produktkostoj kaj ankaux la senhaltan kreadon de novaj bienoj kaj servoj. La teknologiaj progresoj notinde en mikroelektroniko kaj miniaturismo permesas senhaltajn gajnojn en produktiveco kaj pli-kaj-pli performancajn novigajxojn en plejmultaj fakoj. Unuafoje dum sia historio, la homa socio eblas enmeti la aldonitan valoron de cxiuj siaj komercaj agadoj (kiuj korespondas al la nocio de "PIB") por ne nur pagi la produktlaboron (subforme de salajroj) kaj la investita kapitalo (subforme de dividendoj) sed ankaux por financi la produkton de la sociaj nekomercaj bienoj (justeco, edukado, sociaj instancoj, trejnado kaj laborformado, sano, helpo por neprovizituloj, maljunuleco, cxiajspecaj solidaraj asocioj, ktp.....). La aktiveca praktike nelimitata kampo de tiuj bienoj devus permesi samtempe socian justecon kaj ankaux doni al cxiu civitano, kiuj ajn estus siaj personaj kapabloj, aktivecan okazajxon por siaj decaj vivfondoj kaj sia socia digneco. 

Tiuj tri cxi-supraj konstatoj devas helpi la homaron por sia cerbumado pri sia farigxo kaj sia refuzo de la nesxangxebla karaktero de la nunaj realecoj. Ja estas fari la ludon de la potenculoj kaj de la provizituloj kreante ke tiuj realecoj reale estas nesxangxeblaj cxar nature tiuj diritaj personoj deziras, ke nenio sxangxas en la mondan ordon, kies ili estas la mastroj !

Nenie estas skribita la futuro de la mondo ! Ja gxi estos, kion kolektive la homaro decidos !

Same ja ne estas ekonomia fataleco por la akapareco de la tutmondaj ricxfondoj per nur kelkaj nemultaj potenculoj kaj por la mizera trosxargxeco per la plejmulta homaro !

Cxio dependas de la politika decido (per la demokratia vojo) por la partigo de la produktajxoj kaj de la ricxfondoj.

Sed por preterpasi la nunan staton de la aferoj, necesos al la homo mobilizi cxiujn siajn imagkapablojn, pruvi sian nacian kaj planedan solidarecon kaj nepre silentigi en si mem tiun pezan konformisman spiriton, kiu senmovigas sian menson.



Fondo : "J'acuse l'économie triomphante" el Albert Jacquard  -  1995





 

Ekde 2007* oni estas bondeziranta per tiu blogo la kreadon de nova fidinda sxangxmono, kiu estus ne nacia, kiel estas aktuale la usona dolaro starigita sola tutmonda rezervsxangxmono per la akordoj de Bretton Woods, sed internacia sxangmono bazita de aro da cxefaj naciaj sxangxmonoj cele de certigi longtempe rean stabilecon.
En fresxdata artiklo fine de decembro pritraktinta kapitalisman refondigxon oni konkludis denove favore de tiu fidinda sxangxmono kiel cxefa instrumento por la reordigado de la tutmondaj financoj kaj la enverkigado de pli justa kaj pli ekvilibrigita tutmonda ekonomio.
En Bretton Woods dum Julio 1944, la Usono, ektagigxe de la plena militvenko kontraux la nazismo, solvinta la libran mondon kaj unika prospera ekonomio fronte de ruinigitaj konkurencoj, nature atribuigxis la leonoparton, notinde  obteninte, ke estu la usona dolaro la sola tutmonda rezervsxangxmono, kadre de nova sistemo - La Gold-Exchange-standard - kun la aliaj naciaj monoj havintaj fiksan egalecon rilate al la usona dolaro, la sola orokonvertebla sxangxmono (35 dolaroj por unu ora onco). Tiu sistemo strukture estas misekvilibrigita cxar gxi provizis al la Federa Usona Banko la doblan rolon de aktoro kaj arbitro por la nova Tutmonda Rezerva Sistemo (SRM pri kiu oni multe jam priparolis) sed la plej forta Sxtato tiam trudis sian vidmanieron.
La dangxeroj de tiu sistemo evidentaj estis malgraux la kreado de internaciaj reguligintaj organismoj (kiel notinde la Tutmonda Banko aux la FMI) kaj ili ne lasis produki siajn efektojn dum la sekvintaj jardekoj.
Kiuj estis tiuj dangxeroj ?
Unue, sxangxmonrezerva kreado per sxtato enhavanta ekceson de aktivoj transformendan en dolarojn, tio estis por Usono la konstanta tento financi siajn proprajn misekvilibrojn (budgxetajn aux komerciajn) per la emisio de la tro famaj "federal funds" baldaux proponitaj kaj acxetitaj de la plejparto de la tutmondfinancaj placoj (Japanio kaj renaskigxanta Europo unuafaze kaj poste la aziaj "drakoj" kaj fine la grupo BRIC kunigante la novajn komerciajn gigantojn de la nuna tutmonda komercio.
Due, la ekvilibro de la plena sistemo starigxis en la bonvolo de unu sola Sxtato (premita kiel cxi-sube vidita per la konstanta tento sxvellasi siajn deficitojn....kaj financigi ilin per la tutmonda monsxparado !). Cxiu fluktuado de la usona sxangxmono pro kia ajn kialo (ekcesa sxuldigado, periodaj misekvilibroj, volita mondumpingo, konfidpereo, spekulaj atakoj, orkonverta demando,...) kaj cxiu rezultanta korekto (per la intereskvotoj) nur povis reefiki en la plena tutmonda financa sistemo kaj lauxkaze fine atingi regionajn aux cxefajn krizojn.
Dumtempe Usono povis starigi sian ekonomian superregadon kaj profiti je la dankeco de la liberaj nacioj, la Bretton-Woods-a sistemo povis pli-kaj-malplibone funkcii sed la ekonomia revekigxo de Japanio kaj Euxropo kun la asociado de surabundaj dolaremisioj (por notinde financi la Vjetnaman militon kaj la spacokuradon) baldaux estis mortigontaj la sistemon. La germananoj estos la unuaj por demandi la orokonverton de siaj dolaraj rezervojn baldaux sekvitaj de la francanoj. La refuzo de la prezidento Nixon malekpreni la usonan enkasan oran monon kondukis lin denunci en 1971 la dolaran orokonverton. Dum marzo 1973 estas la fiksegaleca sistemo , kiu definite falegas kun la starigo de la flosantaj mono-intersxangxoj kaj la forlaso de la oro-normo en 1975 per la akordoj de Kingston (Jamajko).
Ekde tiu momento, jam ne estas plu tutmonda organizita mono-sistemo.
Samepoke (1974) la forta dolara deprezado instigas la OPEP-on kvarobligi la petrolan prezon** plongxante la okcidentan mondon en la krizon de la unua petrola sxoko.

La Euxropo provos eviti tiun mono-sisteman mankon per la SME (Mona Euxropa Serpento, kiu permesis variigan areon inter la euxropaj sxangxmonoj) kaj poste per la felicxa (notinde dum tiu nuna konfuza epoko) kreado de la sola euxropa sxangmono (EURO) en 1999.
Aliaj provoj okazis, notinde en sud-esta Azio cele de krei regionan poulon de lokaj sxangxmonrezervoj (cxefe la iniciato de Chaing Mai en 2000 por konstitui plurlateran krucitan sxangxmonan sistemon).
Tiuj variaj provadoj evidente ne povis alporti plenan solvon al tutmonda financa sistemo pli kaj pli misekvilibrita per la potencigxo de la elmergantaj ekonomioj kaj notinde la cxinia, igxita la tutmonda produkto-laborejo dudekjarcentfine kaj amase eksportanta siajn produktadojn al Usono gxis rezervamasigi tiutage 1.200 miliardojn da dolaroj.
Paralele, la nacia usona sxuldado atingis 3.700 miliardoj da dolaroj en 1999 (korespondante al dudek-kvinjaraj kumulitaj deficitoj) ....kiun la nuna krizo estas ankoraux konsiderinde ampleksigonta !!
Jen lasta klariganta informo : La ora onco en 2008 kostis pli da 1.000 dolaroj, tio estas deprezado de 97% komparante kun la dolara valoro laux la akordoj de Bretton-Woods !!

La nuna tutmonda financa krizo almenaux havas meriton devigante la tutmondajn politikestrojn fari komunan pripenson kaj pusxi ilin por gravaj reviziadoj de la estanta situacio. Tiel estas, ke la guberniestro de la cxinia Centra Banko jxus metis la piedojn en la pladon, antaux la proksima kunveno G20 en Londono, denuncante "la alpropraj malfortoj de la nuna internacia mona sistemo". Cxinio klare kaj oficiale konigi sian cxefan komercan partneron ke, ne elportos plilongtempe la riskojn de volatileco de siaj enormaj dolaro-rezervoj kaj rapide necesos tutmonde enverkigi fidindan kaj stabilan novan monsistemon ! La guberniestro ecx preteriras alvokante la kreadon de "unu internacia rezervdevizo, ne ligata de unu aux alia nacio, kiu povu starigi longtempe stabila".
Oni ne povis esti pli preciza pri la denunciado de la privilegio de la usona dolaro kaj de la situacia rento akordita trolongtempe al Usono !!
Cxinio diras sin preta fari unuan pasxon per grandegaj obligacio-acxetoj, kiujn la FMI projektas por la unua fojo emisii cele de financi siajn intervenajn financajn aktivecojn cxe la malfortigxaj Sxtatoj.

Finfine, nenio same kiel bona krizo, malgraux la sociaj generitaj katastrofoj, por devigi la politikestroj sxangxi siajn pensmanierojn, faligi la tabuojn (zorge vivtenitaj de tiuj, kiuj profitas je ili) kaj modifi la mensajn refleksojn solidigitajn per plurjardekaj kutimoj.



* Vidu la artiklon de 06/05/2007 pri la SRM-a reformo

** Longtempe starigita je malpli da 5 dolaroj por unu bareleto, la petrolo atingis 10 dolarojn cirkaux 1970 kaj poste brutale 40 dolarojn dum la krizo de 1973......tio, kio estas proksimume sia nuna kostvaloro !

Kun la disvolvigxoj de la financa krizo, kiu farigxas pli kaj pli , kiel nun cxiu scias gxin, ekonomia atendante farigxi socia, la esprimo "malbona banko" estis renkontita pli kaj pli ofte cxu sub la plumo de la ekonomiaj spertuloj cxu mem en la paroladoj de la politikaj estroj.
Duvorte kaj farante simple, la baza ideo esprimita de tia formulo estas la grupigo en nova financa organismo de cxiuj dublebaj valorpaperoj, tiuj famaj "toksaj produkajxoj", kiuj forteniris la kontojn de praktike cxiuj bankoj tratutmonde, kun la komisio por tia nova organismo plenumi senhaste kaj  iom serenece enmarketvendadi kiel eble plejbone (aux oni plibone dirus kiel eble plej malmulte da valorperdado) esperante, ke la tempo kaj la postsxtorma  kalmoretorno arangxu la aferojn. Face de la pli kaj pli granda amplekso de la bankaj kaj ekonomiaj perdadoj , el la ideo de nacia "malbona banko" (por la ruzaj sxtatoj, kiuj volis ludi sole sen ensxargxigxi kun la kruco de aliaj), oni vigle alvenis al ideo de euxropa "malbona banko" por mutualigi la plenadon de financaj toksajxoj kaj restarigi konfidon kaj intersxangxojn inter la euxropaj bankoj. Cetere akordo jxus alvenis inter la euxropaj politikaj estroj por trakti la toksajn aktivojn interne de komuneca framo. Jen afero, kiu bonoriente iras tiom sxajnas nature mobilizi la euxropan solidarecon por tiom serioza situacio. Cxu tio alportos realan solvon al la ekonomia krizo ?
Preskaux certe ne cxar meti oleon en la dentradojn de la bankaj intersxangxoj ne povos sukcese cxesigi la falon de la ekonomia aktiveco kreita de la financa krizo kaj la regreson konstatitan desde duon-2008 en la plejmulto da disvolvigitaj landoj (Usono enkape, Japanio, Anglio, Germanujo.....) kaj ankaux la lantigxon de la ekonomiaj "lokomotivoj"  (Cxinio, Indio, Brazilo...).
Necesas do alia afero por rejxeti la tutmondan ekonomian masxinon ekcepte de atendi la retornon de heligxo dum pluraj jaroj ...esperante ke intertempe novaj plagoj (hiperinflacio ekzemple kiel tiu el Germanio dum la tridekaj jaroj, kio ne estas teoria dangxero vidante la kolosajn monlikvajxojn, kiuj estas injektitaj per la Centraj Bankoj - la Federala Usona Banko notinde - en la okcidentaj ekonomiojn por rekapitaligi industrion kaj bankan sektoron) ne peze falu sur niajn kapojn kaj ne tro suferigu la produkrimedojn kaj laborecon.

Kaj la ideo de tiu "alia afero" alvenas al ni ekde artiklo publikita komence de 2009 en la "Osservatore Romano" per la itala bankisto Tedeschi, reprenita kaj sostenita de Gordon Brown mem, tutmonda financa decidpovulo. La revolucia propono, kiu estas farita, estas efektivigi kolosan investon favore de malricxaj landoj cele de relancxi la ekonomion de la disvolvigitaj nacioj kaj provizi la tria-mondajn landojn kun la rimedoj (financaj, edukadaj, sanaj, produkaj, infrastrukturaj,....) kies ili tiom mankas por unue eltirigxi el la mizero kaj doni al iliaj popoloj decajn vivkondicxojn cele de partopreni al la tutmondaj ekonomiaj intersxangxoj, tiel favorizante moderan kreskadon de la plenmonda ekonomio.
Neniam estis tiom tauxga ol hodiaux la tereno por revoluciaj proponoj cxar la plejmulte da mondpolitikaj estroj alfine komprenis, ke necesas frapi ambaux, forte kaj rapide cele de ne kontrolperdi la nunan tutmondan krizon, kies neniu kapablas nune desegni la konturojn. Siajn bankojn kurhelpu la sxtatoj unuatempe estis utile por eviti ekonomian blokadon sed kondicxe ne malsxparegi vane iliajn depruntajn kapablojn kaj solvi la problemon de la toksaj produkajxoj, tio kio ne sxajnas efektiva.
Do necesas nun relancxi la ekonomian masxinon, tio kio alia afero estas, kiu nur eblas kiel tutmonda afero.
Nia itala bankisto apogas sian proponon sur sxajnprava analogio : Estis la depruntoj elmetitaj de la prezidento Roosevelt dum jaroj 1939-1940 por financi la usonan militostrebon, kiu relancxis la usonan ekonomion, permesinte retrovi kvazaux plenlaborecon antaux du aux tri jaroj kaj poste farigxi la superpotencon desde la kvindekaj jaroj . Ankoraux estis per deprunto, ke estis financita la fama "Plano Marshall", kiu permesis rekonstrui en dekjaroj duondetruitan Euxropon fine de la dua mondmilito kaj starti gxian kreskadciklon de la "Glora Trideko".
Hodiaux, se necesus deklari novan militon, estus tiu kontraux la malricxeco de la tria-mondo, kies disvolvigxado devus financiti  tiom pro principo de justeco kiom pro ekonomia efikeco kaj tiel solvi la nunan krizon per forta tutmonda relancxo. Ekde tio alvenis la ideo de "Bona Banko" financita de kolosa tutmonda deprunto, kies kapitalfondoj estus unuaece al dispono de la malricxaj landoj - laux definendaj kondicxoj sed sendube komencante per parta aux plena nuligo de iliajn sxuldoj - cele de plenumi iliajn vivnecesaj bezonoj (nutrajxaro, sano, edukado, logxado, cxiaj infrastrukturoj,...) sed ankaux al dispono de la elmergantaj landoj, kiuj bezonas longpagdatajn kredito-liniojn por frosteviti parton de iliaj ricxfontoj interne de singardaj antikrizaj monrezervoj.

Tiom simpla estas la ideo, tiom komplika estos sia aplikigxo cxar la abundo de la dispartigendaj ricxfondoj forte ekscitos la apetitojn al Nordo kiel al Sudo ! Necesos multaj kaj multaj internaciaj kunvenoj kaj starigi scioplenajn kompromisojn por kotentigi la tutajn koncernatajn naciojn. Sed cxefe estis lancxi la ideon. Ankoraux nun necesas akceptigi gxin dum la kunveno "G20" de proksima aprilo. 
Bondziru ni al Gordon Brown multe da talento kaj konvinkforto por adherigi siajn kolegojn dum la "G20"-a kunveno !

Kiom multe da investo necesos tia afero kaj kie trovi la monfondojn ?

Tia necesa investo kalkuligxos per mondo-"PIB"-poentoj (unu tia poento korespondas al 500 miliardoj da $). Oni scias , ke la okcidentaj landoj jxus akordigis saman sumon al FMI fine de respondi la urgxajn bezonojn de kelkaj preskaux bankrotajn nacioj. Por forta kaj rapide efika ago, certe necesos inter 5 kaj 10 PIB-aj poentoj, ecx eble pli - diru ni simplamaniere 10.000 miliardoj da dolaroj - kio indas frenezigi !

Sed kie oni trovos samajn monfondojn ? Tiuflanke zorgi ne indas ! Monfondoj ne mankas ! La tutmonda ekonomio kreis tiom da monlikvajxoj dum tiuj lastaj dudekaj jaroj, ke la nuna tutmonda monamaso estas estimata de proksime 650.000 miliardoj da dolaroj (desde kiuj 75% en "derivitaj financoprodukoj), tio estas 13 fojoj la sumo de la tutmondjara PIB !!!
Sukceso de la koncernata operacio, nur necesus mobilizi cirkaux ....1,5 % de tiu tutmonda monamaso !  Kulpeto fakte !!

Kaj plu, la "bileto-tabulo" de la Centraj Bankoj ne funkcias por hundoj !
(la Federala Usona Banko perkore konas tion kun siaj senhaltaj dolaremisioj, profitante de la stato de sola kaj oficiala tutmonda rezervomono)

Kaj kial ne profiti por finfine krei tiun faman tutmondan sxangxmonon, kiun la grava KEYNES jam bondeziris meze de la dudeka jarcento kaj de kiu la prezNobela STIGLITZ diris en sia libro "Alia mondo" :

                     " Eble ne estas nova ideo sed eble estas ideo kies la tempo alvenis"