Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog
5 mars 2008 3 05 /03 /mars /2008 12:04

 

Depuis la mythique Tour de Babel, les langages des hommes se sont diversifiés à tel point qu'aujourd'hui des milliers de langues et autres dialectes se partagent la communication humaine orale ou écrite.
La mondialisation récente des échanges de toutes natures associée au raccourcissement des distances voire à leur annihilation par les télécommunications rendent plus nécessaires que jamais la mise en oeuvre d'une politique mondiale de communication internationale si on en veut pas que celle-ci reste l'apanage de chanceux linguaphones dont la langue maternelle (ou ses versions bâtardisées) est suffisamment répandue de part le monde pourqu'ils aient une chance, sans trop d'effort de leur part, d'être à peu-près compris dans de nombreuses contrées. 
Au jour d'aujourd'hui et très schématiquement, les communautés linguaphones vraiment internationales sont fort peu nombreuses. Deux sont d'importance mondiale : La chinoise (par sa masse continentale à laquelle s'ajoute Formose et la diaspora) suivie de l'anglaise (Angleterre, Etats-Unis, l'ex-Commonwealth dont l'Inde auquel s'ajoutent les communautés internationales scientifiques et des affaires, sans oublier le snobisme inglamaniaque), les autres communautés (hispanique, française, russe, allemande, swahili,...) pouvant être considérées comme de second ordre.

A partir de cet état des lieux, une constatation, peu contestable de bonne foi, peut être faite : Solutionner la communication mondiale par l'étude de langues étrangères de plus en plus nombreuses est IRREALISTE. 
Il est en effet établi que le nombre de personnes capables intellectuellement de pratiquer correctement 2 ou 3 langues étrangères est infime et non significatif à l'échelle mondiale. D'autre part, dans la mesure ou une telle solution serait possible, l'investissement nécessaire en temps et en argent serait faramineux !
Sauf donc d'adopter comme langue universelle l'une des grandes langues vivantes du moment (nous y reviendrons dans un autre article) , la logique et le bon sens devraient donc conduire l'homme rationnel et sensé - mais l'est-il vraiment ? - à la recherche puis l'adoption d'un "outil commun", construit de telle manière que sa simplicité, sa logique, sa stabilité, sa facilité d'apprentissage lui permettent d'être adopté et assimilé par tous, tout en protégeant les cultures locales des ingérences "internationalistes". 
Cet "anti-Babel" existe-t-il ou est-ce une vue de l'esprit ?
Eh bien OUI, il existe et depuis 120 ans !
L'Esperanto est, en effet, une langue construite sur des fondamentaux européens mais à vocation universels, à la fois simple et rigoureusement logique, dont le temps d'apprentissage est estimé générallement plus court d'un facteur 10 que celui des principales langues vivantes actuelles. Par ailleurs, il constitue une véritable école de logique pouvant fournir la base d'un enseignement préparatoire aux autres langues (les maternelles et les étrangères selon les populations auxquelles on s'adresse). Les nombreux essais pratiqués dans différents pays ont tous conclu à un vif intérêt et une grande facilité d'appropriation de l'Espéranto par les jeunes enfants déclenchant motivation, confiance en soi et goût de la découverte des langues.

L'homme rationnel et sensé, au vu de tels avantages comparatifs tant humains que financiers devrait se dire que voilà une bien belle idée à exploiter au plus vite. Peut-être pourrait-il, s'il est précautionneux, émettre un doute sur les qualités communicatives de ce langage et se demander s'il est bien apte à faire face à tous les besoins ?
L'interrogation est légitime et de grands noms de la littérature (par exemple Maurice Genevoix, de l'Académie Française), de la linguistique et de la Sémantique y ont apporter des réponses positives.

Le terrain semblerait donc déblayé pour une "acceptance" générale de cette solution ! 
Hélas, trois fois Hélas, c'était sans compter avec les forces de l'immobilisme et du conformisme !
Le conformisme du plus grand nombre d'abord : l'individu moyen qui ne fait ordinairement pas de la linguistique sa tasse de thé, ne sait guère en quoi peut bien consister une nouvelle langue "construite" (par opposition à une langue issue d'une évolution naturelle ou, bien souvent, de la fusion plus ou moins dirigée de différents dialectes locaux). Il va donc se fier à ce qui se raconte, aux "on-dit" voire au commentaire fumeux , saisi un soir par inadvertance à la TV, d'un journaleux guère mieux informé mais qui fait semblant de. Il va naturellement se raidir devant une nouveauté qu'il n'appréhende pas, en pratiquant un amalgame du genre : "construite = synthétique = artificielle = contre nature = danger". Et si, en plus, on lui dit que çà pourrait menacer sa culture, alors là, c'est la sortie garantie des aéro-freins ! Fort de ces connaissances fraîchement acquises, notre français moyen va pouvoir briller au Café du Commerce voisin avec ce zeste de dédaigneuse moquerie de "celui qui sait que çà ne marche pas " et colporter ainsi la rumeur autour de lui.
L'immobilisme institutionnel ensuite. Alors là on se heurte aux "gens informés", aux "gens qui savent et qui décident" et qui supportent mal qu'on vienne leur souffler une solution qu'ils n'ont pas eux-mêmes, malgré leur science infuse, imaginée et préconisée !  Ils vont alors faire feu de tout bois pour s'y opposer, utilisant une panoplie d'arguments allant du poids sociologique de la langue, de son manque d'âme populaire, de son art, de sa littérature, de sa culture, etc.... oubliant ou faisant exprès d'oublier que l'Esperanto est d'abord un outil pratique de communication et ne prétend nullement remplacer une langue maternelle ! L'interview d'un ancien ministre de la Culture est resté dans les mémoires un modèle du genre !

Malgré tous ces obstacles, l'espérantiste convaincu reste confiant car il sait qu'avec Internet la diffusion de la "internacia lingvo" est de plus en plus rapide, que les réseaux se développent et que partout des associations se lèvent. Il se rappelle aussi qu'il a fallu trois siècles pour que les chiffres indo-arabes, pourtant bien plus pratiques que les chiffres romains ou grecs, se répandent dans le monde civilisé de l'époque !


Consulter l'article "Quel parti la langue française peut-elle tirer de la défense et de l'illustration de l'esperanto ?  sur le site SAT AMIKARO   www.esperanto-sat.info/article708.html


Same kiel ĉi-supre esperante :

 
Ekde la mita Babelturo la humanaj lingvoj diversiĝis tiel, ke hodiaŭ miloj de lingvoj kaj aliaj dialektoj partigxas parole kaj skribe la humanan komunikadon .
La freŝdata tutmondiĝo de ĉiajnaturaj interŝanĝaĵoj  asociata al la mallongiĝo de la distancoj aŭ ilia detruo mem per la telekomunikadoj pli necesigas ol neniam la efektivigon de tutmonda politiko de internacia komunikado se oni ne volas, ke tiu lasta restu la apartenon de bonŝancaj lingvanuloj, ties patrina lingvo (aux ĝiaj bastardiĝaj versionoj) estas sufiĉe divastigita tra la mondo por ke ili havu ŝancon, sen tro da peno el sia parto, esti aproksime komprenitaj en multaj landoj.
Tiutage kaj tre skeme, la realaj lingvistikaj internaciaj komunecoj estas tre malmultaj. Du el ili estas tutmondoskale. La ĉina - per sia kontinenta maso al kio necesas aldoni Formoson kaj la ĉinan diasporon - kaj la ingla - Anglujo, Usono, eks-Commonwealth, kies Hindujo, aldonante la aliaj internaciaj scienciaj kaj ekonomiaj komunecoj senforgesante la inglamanian snobismon - la aliaj lingvistikaj komunecoj (hispania, franca, rusa, germana, swahilia....) povante esti konsideritaj kiel duaordaj.
Deirante tiun lokstaton, bonfide nekontestebla konstato povas esti farita : solvigi la internacian komunikadon per lernado de fremdaj lingvoj pli kaj pli multaj estas NEREALISTA.
Estas efekte
starigi, ke la nombro de personoj kun intelekta  kapableco praktiki korekte du aux tri fremdaj lingvoj estas malmultega kaj nesignifa tutmondskale. Aliaparte, laŭ ke tia solvo estu ebla, la necesa investo tempe kaj mone estus senmezura ! 
Aparte do adopti unu el la plej grandaj tiutempe vivaj lingvoj kiel universala lingvo (ni revenos tiupunkte en alia artikolo) , la logiko kaj la bonsenso devu do konduki la racian homon - sed ĉu reale estas ? - al la serĉo kaj la apreniĝo de "komuna lingvilo" konstruita tiel, ke sia simpleco, logikeco, stabileco, lernofacileco, permesu sian adopton kaj asimilon per ĉiuj, kun la protektado de la lokaj kulturoj kontraux la internaciismaj enmiksiĝadoj !

Ĉu tia "kontraŭ-Babelo"  ekzistas aŭ ĉu estas nur spiritvidado ? 

JES JA, ĝi ekzistas kaj ekde cent dudek jaroj !! 

Esperanto estas efekte lingvo konstruita ekde europaj sed alvoke tutmondaj fondaĵoj, unufoje simpla sed ankaŭ rigore logika, ties lernotempo estas generale estimata malpli longa per dekfaktoro ol lernotempo de la plejgrandaj aktuale vivaj lingvoj. Krom ĝi konstituas realan logiklernejon, kiu alportpovas la fondon de  preparanta lernado por aliaj lingvoj (patrinaj aux fremdaj laŭ la koncernitaj landanaroj). La multaj provadoj praktikaj en diversaj landoj tute positive konkludis al vigla intereso kaj grandfacila alproprigo de la junaj infanoj por la esperanta lingvo kun motivo, memkonfido kaj malkovremo de fremdaj lingvoj. 
La racia kaj bonsensa homo, vidinte tiajn komparajn avantaĵojn, tiom humanaj kiom financaj devus diri al si, ke jen estas bone bela ideo ekspluati plejrapide. Eble li povus, se li estas  singardema, esprimi dubon pri la realaj komunikaj kvalitoj de tiu esperanta lingvo kaj demandi al si ĉu ĝi estas kapabla alfronti ĉiujn lingvajn demandojn ? 

La pridemando legitima estas kaj grandaj nomoj el la literaturo (ekzemple Maurice Genevoix, el la Franca Akademio), el la lingvistiko kal la semantiko alportis positivajn respondojn. 
Ŝajnus do, ke la tereno bone malembarasita estas por ĝenarala akceptiĝo de tiu lingva solvo. 
Ve ! Trifoje Ve ! Estis senzorge pri la senmoviĝitaj kaj konformiĝitaj fortoj
 !! 

Unue la senmoviĝado de la plej granda nombro : La meza persono, kiu ne faras ordinare sian teotason el la lingvistiko, apenaŭ konas, ekde kio "konstruita" lingvo estas farita (kontraŭ al viva lingvo el natura evolucio aŭ, tre ofte, ekde pli kaj malpli aranĝita miksado de lokaj dialektoj). Li do estas fidonta al kio oni rakontas, al "onidiro" aux eble al malklara komentario, aŭdita iuvespere kaj malatente en televido, el gazetisto apenaŭ plibone informita sed kiu simulas scion. Li nature streĉiĝas antaŭ novaĵo, kiu ne povas majstri, praktikante amalgamon tiel, ke : "konstruita = sintetika = artefarita = kontraŭnatura = danĝera" ! Kaj se, plue, oni diras al li, ke tio povus minaci sian kulturon, tiam, estas garantiita eliro de sekurbremsoj !  Plifortigita per tiaj freŝe akiritaj scioj, nia meza franculo povos spriti ĉe la najbara "Kafejo de Komerco" kun tiu zesto de malŝata moko de "tiu, kiu scias, ke tio ne funkcias" kaj tiamaniere kolporti la onidiron ĉirkaŭ si.

Poste, la institucia senmoviĝado. Tiam tie, oni luktas kontraŭ la "sciaj personoj" , la "sciaj kaj regaj personoj" kaj kiuj elportas tre malbone, ke aliaj neregaj personoj orelblovas solvon, ke ili mem ne imagis aux rekomendis, malgraŭ ilia infuza scienco ! Do ili faros tutlignan fajron kaj kontraŭdiros kun panoplio de  argumentoj desde la sociologpezo de la lingvo, ĝia populara animomanko, ĝia febla arto, ĝia iom konita literaturo, ĝia iom ekzista kulturo, ktp...forgesante aux ŝajnante forgesi, ke la unua celo de la esperanta lingvo estas praktika komunikadilo kaj ne aspiro al anstataŭigo de patrina lingvo ! La intervjuo de franca kultura eksministro memorigxis kiel specomodelo ! 

Malgraŭ tiuj ĉiuj obstakloj, la konvinkita esperantisto konservas sian konfidon, ĉar li scias, ke danke al la tutmonda Interreto la disdoniĝo de la internacia lingvo estas pli kaj pli rapida, ke samideanretoj disvolviĝas en multaj landoj kaj, ke ĉiuloke esperantasocioj stariĝas. Ankaŭ li memoriĝas, ke necesis tri centjaroj al la indo-arabaj ĉifroj, malgraŭ multe plibona praktikeco ol la romanaj kaj grakaj, por disvastiĝi en la tiuepoka civilizita mondo ! 


Partager cet article

Repost 0

commentaires

Présentation

  • : le blog pauledouard
  • : Blog d'intérêts variés concernant l'économie, la politique, l'histoire, l'Esperanto, les sciences, l'astronomie, les souvenirs
  • Contact

Profil

  • Pauledouard
  • Ingénieur retraité. professeur d'Esperanto via Internet. Nombreux pôles d'intérêt: Actualités économiques, politiques, internationales. Histoire. Sports. Nouvelles technologies. Astronomie
  • Ingénieur retraité. professeur d'Esperanto via Internet. Nombreux pôles d'intérêt: Actualités économiques, politiques, internationales. Histoire. Sports. Nouvelles technologies. Astronomie

Recherche

Liens